Hier wat tips voor de startende tuinder die gebruik wil maken van wisselteelt en welke zaken er bij de indeling van je tuin komen kijken.
Wisselteelt
Een wisselteelt schema voor de biologisch-dynamische tuin gaat uit van minimaal vijf jaar:
1) aardappelen
2) wortelgewassen
3) vruchtgewassen
4) kool/bladgewassen
5) peulvruchten
Houdt daarnaast in je tuin, afhankelijk van de beschikbare m2 en je persoonlijke wensen, ruimte voor:
apart bed voor tomaten (gedurende 8 jaar op hetzelfde bed)
vier bedden voor aardbeien (maximaal 4 jaar op hetzelfde bed)
apart kruidenbed (ook mogelijk in combinatieteelt)
compost (bijvoorbeeld drie bakken van een m2)
tuinkist voor gereedschap e.d.
plekje om te zitten indien wenselijk
fruitstruiken
Heb je meer m2 meters ter beschikking, wil je groente kweken voor een groot huishouden of wil je het gewoon grondig aanpakken, dan kun je ook een zes- of zevenjarige wisselteelt aanhouden. Hoe meer jaren, hoe idealer voor de balans in je tuin!
Zes jaar:
1) aardappelen,
2) wortelgewassen
3) vruchtgewassen
4) kool/bladgewassen
5) peulvruchten
6) groenbemester
Zeven jaar:
1) aardappelen,
2) sabbatsvak
3) wortelgewassen
4) vruchtgewassen
5) kool/bladgewassen
6) peulvruchten
7) groenbemester
Groenbemesters
Groenbemesters zijn bloemen zoals phacelia maar ook boekweit, lupine en klaver. Vaak zijn het planten die bijen en hommels aantrekken en ze verbeteren de grond door het toevoegen van voedingsstoffen. Heb je een stukje grond over en wil je voorkomen dat er gras gaat groeien dan kun je zo’n stukje inzaaien met groenbemester. Let er wel op dat sommige groenbemesters tot de koolachtigen of vlinderbloemigen behoren en daarom minder goed gecombineerd kunnen worden. Bijvoorbeeld als je het jaar erna op het betreffende stukje grond kool wilt telen moet je even goed opletten. Het staat meestal op de verpakking aangegeven.
Sabbatsvak
Een sabbatsvak is het vaak waar mag groeien wat er spontaan opkomt. Zit je op een volkstuinencomplex waar een anti-onkruidbeleid heerst dan raad ik het je af om dit vak is je wisselteelt schema mee te nemen. Heb je alle ruimte en vrijheid en zit je tussen tuinders die wel onkruid kunnen waarderen of heb je een eigen tuin dan kun je natuurlijk dit vak meenemen in je teeltschema.
Gratis grondanalyse
Het spontaan opkomen van distels, kamille en dergelijke is een mogelijkheid om uit te vinden welke voedingsstoffen er aanwezig zijn in je tuin en welke er teveel of te weinig zijn. Een gratis grondanalyse dus, mits je de opkomende plantjes bij naam weet ten minste. Deze kennis is bij mij helaas nog beperkt tot het herkennen van brandnetel, distel en kamille…
Bronvermelding: cursusboek Guurtje Kieft, www.zonnetuin.org
Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel, reageer of stuur je vraag naar danielleduurzaam@gmail.com

Goed artikel op deze ene zin na:
apart bed voor tomaten (gedurende 8 jaar op hetzelfde bed)
zou ik nooit doen. Tomaat is een nachtschade net als aardappel, teelt wisseling 1 op 4 maar liever 1 op 6 of 7 is verstandiger.
Beste Hans,
ik snap je reactie.
Als beginnend bd-tuinder kan ik echter alleen zeggen dat in het cursusboek van Guurtje Kieft en in de cursus zelf wordt aangegeven dat tomaten uitzondering op de wisselteelt zijn. Ik ga eens in mijn directe omgeving navragen hoe anderen dat doen. Wil ik er wel bij zeggen dat ik alleen aan volle grond teelt doe en geen aardappels teelt. Wellicht dat dit ook helpt. Mocht je niets meer lezen of horen hierover van mijn kant, informeer dan eens naar mijn tomatenoogst in het najaar!
Hartelijke groet,
Danielle
Beste Hans,
zolang de grond en de planten vrij zijn van ziektes is er geen probleem om tomaten 8 jaar lang op dezelfde plek te telen. Ze schijnen het goed te doen op het eigen afgevallen blad (dan dan verteerd wordt neem ik aan). Daarnaast kun je gewoon je intuïtie volgen, als jij in de tuin staat en iets in je roept heel hard “nee” volg dat gevoel dan!
Hartelijke groet,
Danielle
Enkele groenten die (bijna) altijd goed gaan, dus geschikt voor de beginner:
- tuinbonen
- rabarber (vaste plant)
- slabonen/sperciebonen
- winterwortels (wel voldoende uitdunnen)
- snijmoes
Hallo Nils,
dank voor je bijdrage, volgens mij zijn er nog veel meer makkelijke groente. Radijs bijvoorbeeld.
ik zal hier binnenkort eens een artikel aan wijden!
Hartelijke groet,
Danielle
Al gehoord van EM: Effectieve Micro-organismen ?
Hallo.
ja, we hebben ervan gehoord. We hebben ook een tijdje twee Bokashi emmers gehad.
Maar die hebben we ook weer weggedaan, de methode spreekt mij/ons minder aan.
Het is een gevoelsmatige kwestie, ik ben verder niet thuis in de materie.
Het was leuk om ermee kennis te maken en het is goed dat we het ook weer hebben laten gaan.
Hartelijke groet,
Danielle